| ![Legacies - Gogledd Ddwyrain Cymru](/staticarchive/982bbaee97dcc4a5be4fa625ee3f51bbf1a6199e.gif) |
![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) |
![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) |
![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) |
![Work](/staticarchive/071b9c7cc5b06af8ede707cefb43a8cd93eb26da.gif) | ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) | ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) | ![](/staticarchive/4da81475bce87e85d2d169dd1862a5cb017a775c.gif) |
Bwcle – Llestri a Llafar |
![](/staticarchive/c330d17371c90d83e5c0e60047fc98ea6c9e45bd.gif) |
![Pwll Glo Mynydd Bwcle](/staticarchive/879dfb4954fc28de04791235d2958d8bc08119c9.jpg) Pwll Glo Mynydd Bwcle – mae’r hen simneiau a llinellau’r tramiau yn dal i’w gweld o’r llwybrau cerdded
trwy garedigrwydd Cymdeithas Treftadaeth Bwcle © Buckley Heritage Society |
Mae Bwcle heddiw yn dref o tua 15,000 o bobl, ac mae yna sefydliad wedi bod ar neu yn agos i’r safle bresennol ers yr Oes Efydd. Cafodd y dref ei dogfennu am y tro cyntaf ym 1284 fel ‘porfelaeth Maenor Ewlo’, a thua’r adeg yma cafodd cloddio am lo a gwneud llestri eu cofnodi yn yr ardal.
Caiff Bwcle ei amgylchynu gan, ac mae’n cynnwys, nifer o gaenau o lo, sydd mor agos i’r wyneb nes ei bod yn hawdd eu cyrraedd heb gloddio siafftiau dwfn, a gellid eu casglu o dyllau bas trwy godi’r glo i fyny mewn basgedi. Daethpwyd o hyd i glai llosg caled wrth ymyl y caenau glo, a châi hwn ei gasglu ar ôl hindreulio yn yr elfennau. Daethpwyd o hyd i glai potiau gludiog ar y wyneb ac mewn caeau cyfagos.
Roedd y cyfuniad hwn o gleiau oedd ar gael yn berffaith i wneud llestri pridd yn rhad. Roedd plwm yn elfen bwysig arall mewn gwydro’r llestri, a chafodd ei gloddio ers cyfnod y Rhufeiniaid yn Helygain a Rhosesmor gerllaw.
Roedd Bwcle mewn safle gwych i allforio nwyddau, gan fod sawl nant yn tarddu yn ac o gwmpas y dref, ac wedyn yn llifo i Foryd yr Afon Ddyfrdwy. Ffurfiodd y nentydd hyn sianeli yn y tywod, ac ar lanw uchel gallai llongau hwylio i fyny’r rhain, casglu eu llwythi o lestri pridd a glo, a dychwelyd i’r mor.
Câi crochenwaith hefyd ei allforio dros dir i farchnad Caer ar hyd y ‘Filltir Fudur’ – yr enw lleol am y ffordd o Gaer i Fwcle – ac ar ôl 1866, ar y rheilffyrdd i weddill Prydain.
Eich sylwadau
| |
Argraffu tudalen |
![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) | ![English](/staticarchive/6b52237eabc927cf5d1bbc9957b8d6756002d9ad.gif) | ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) | ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) |
Archive
Look back into the past using the Legacies' archives. Find nearly 200 tales from around the country in our collection.
Read more > |
| ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) | ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) |
![Internet Links](/staticarchive/02720e2528146a9fe7a81e33f88dc6a4eb8de93f.gif)
![](/staticarchive/4496333f8323ebca9b48df4987d4d92777bcab43.gif) |
|
![](/staticarchive/4496333f8323ebca9b48df4987d4d92777bcab43.gif) |
|
![](/staticarchive/4496333f8323ebca9b48df4987d4d92777bcab43.gif) |
|
Nid yw'r 91热爆 yn gyfrifol am gynnwys safleoedd gwe allanol. |
| ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) | ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) |
| ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) | ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) |
![Related Stories](/staticarchive/1badd8bfb73dbf34acae4126c1c027fc8e0fd510.gif)
| ![](/staticarchive/317496a096d6c86486a71d4521994bcd171a6bb3.gif) |
|